Praca dla absolwenta, czyli pierwszy etat po szkole lub studiach
Praca dla absolwenta to pierwsze stałe zatrudnienie po zakończeniu nauki, najczęściej na stanowisku dla początkujących, w roli asystenta albo w programie dla osób bez doświadczenia. Absolwent szkoły branżowej, technikum czy liceum szuka pracy w innym miejscu niż absolwent studiów, ale problem jest wspólny. Pracodawcy pytają o doświadczenie, którego osoba kończąca naukę zwykle jeszcze nie ma.
Co zmienia się po zakończeniu nauki
Dzień obrony pracy dyplomowej albo ukończenia szkoły zmienia sytuację prawną młodej osoby na rynku pracy. Warto o tym wiedzieć, zanim podpisze się pierwszą umowę.
Koniec statusu studenta i składki przy zleceniu
Status studenta kończy się z dniem ukończenia studiów, czyli z dniem obrony, albo z dniem skreślenia z listy studentów. Od tego dnia umowa zlecenie podlega obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, nawet jeśli absolwent nie ukończył 26 lat. Jeżeli w trakcie studiów pracowałeś na zleceniu bez składek, po obronie wypłata netto z tej samej umowy będzie niższa. Zleceniodawcę trzeba poinformować o ukończeniu studiów, żeby zgłosił Cię do ubezpieczeń.
Ulga dla młodych działa dalej
Ulga dla młodych nie zależy od statusu studenta. Osoba, która nie ukończyła 26 lat, nadal korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego przychodów z umowy o pracę, umowy zlecenia zawartej z firmą i praktyki absolwenckiej, do kwoty 85 528 zł w roku podatkowym.
Ubezpieczenie zdrowotne
Po ukończeniu studiów wygasa też możliwość ubezpieczenia przez uczelnię, a ubezpieczenie przez rodzica przysługuje dziecku uczącemu się do określonego wieku. Umowa o pracę albo oskładkowane zlecenie zapewnia ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zatrudnienia.
Jaką umowę wybrać na start
| Forma | Dla kogo | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Umowa o pracę na okres próbny | Absolwent podejmujący pierwsze stałe zatrudnienie | Okres próbny trwa najwyżej 3 miesiące, potem umowa na czas określony albo nieokreślony |
| Umowa o pracę na czas określony | Stanowiska uczniowskie, programy dla absolwentów | Daje urlop, staż pracy i ochronę z Kodeksu pracy |
| Umowa zlecenie | Praca w niepełnym wymiarze, zadania projektowe | Po obronie oskładkowana, brak urlopu z mocy prawa |
| Praktyka absolwencka | Osoba do 30 lat bez doświadczenia w zawodzie | Do 3 miesięcy, odpłatna albo nieodpłatna |
Praktyka absolwencka może być dobrym wejściem do zawodu, w którym trudno zdobyć pierwsze stanowisko, ale nie zastępuje zatrudnienia. Zasady opisujemy na stronie praktyki absolwenckie.
CV absolwenta bez doświadczenia zawodowego
Brak doświadczenia zawodowego nie oznacza braku doświadczenia w ogóle. W CV absolwenta liczy się to, co pokazuje umiejętności przydatne na stanowisku.
- Wykształcenie na początku. Kierunek, specjalność, temat pracy dyplomowej, jeśli ma związek ze stanowiskiem, oraz przedmioty lub moduły, które się do niego odnoszą.
- Praktyki i staże. Nazwa firmy, okres, zakres zadań i efekt. Praktyka obowiązkowa to też doświadczenie, jeśli opiszesz, co konkretnie robiłeś.
- Praca dorywcza i sezonowa. Obsługa klienta, praca w zespole, odpowiedzialność za kasę czy magazyn to umiejętności, których szuka każdy pracodawca.
- Projekty. Projekty z zajęć, prace w kołach naukowych, wolontariat, organizacja wydarzeń, własne projekty związane z zawodem.
- Umiejętności. Języki obce z poziomem, programy i narzędzia, uprawnienia i certyfikaty, prawo jazdy, jeśli ma znaczenie.
- Zwięzłość. Jedna strona wystarczy. Lepiej opisać trzy doświadczenia konkretnie niż dziesięć ogólnikami.
Absolwent szkoły średniej i branżowej
Absolwent technikum albo szkoły branżowej wchodzi na rynek pracy z kwalifikacjami zawodowymi i doświadczeniem z praktyk zawodowych. Pracodawcy z branż technicznych często szukają właśnie takich osób. Absolwent, który nie ukończył 18 lat, nadal jest młodocianym i obowiązują go przepisy o pracach dozwolonych i czasie pracy młodocianych. Więcej o praktykach w szkole zawodowej piszemy na stronie praktyki w technikum.
PracaEdu i doświadczenie zdobywane w szkole
PracaEdu prowadzi zespoły uczniów szkół średnich, czyli liceów, techników i szkół branżowych. Uczniowie wykonują lekkie zadania zdalne i biurowe, dopasowane do wieku oraz dostępności obok nauki. Zasady udziału poznasz na stronie dla uczniów. Ten artykuł pozostaje poradnikiem o pracy po szkole lub na studiach.